Month: June 2018

Olive Industry – A ray of hope for Palestine and Israel

Around 90 villages from Palestine, Israel and Jordan have gathered to support Olive farmers, giving a new direction to Palestine-Israel relationship.

The conflict between Palestine and Israel is not easy to resolve. There have been numerous attempts for peace talks at international level, which have gone in vain due to the ups and downs in their political relations. On the other hand, the relationships between Jordan and Israel is excellent, which plays a vital role in regional stability. Being a neighbour to both Palestine and Israel, Jordan has a very strategic position to intervene and promote peace in this conflict.

The relations between the neighbouring countries are dramatically influenced by the relationship between the people from both sides. To the extent, the governments are urged to consider its people’s sentiment while making policies for neighbouring countries. Such relations between Palestinians and Israelis is quite negligible. According to a report, only 21% Israelis have a dialogue with Palestinians, whereas the dialogue from Palestinians is also insignificant, which is one of the reasons for the impaired relationship between them.

Since ancient times, trade has been a significant contributor in establishing the relationship between people, regardless of geographical, social and religious differences. Economic collaboration and trade relations can also play a significant role in improving the relationship between Palestinian and Israeli.

The rural economy of economically depressed Palestine — due to economic sanctions — depends mainly on agriculture, of which olive farming is the key. On the other hand, the developed olive oil industry of Israel depends upon olive oil import to meet the domestic needs. To establish a new relationship, organisations and enterprises between people of both sides, being the primary source of rural livelihood in both the countries, the olive industry creates an environment for collaboration and public interest. An agreement in the olive sector between the two countries can be beneficial for the people of both sides; however, due to poor relations, there is no such attempt at a government level.

Near East Foundation, an organisation working in this direction, has started a project called “Olive Oil Without Borders” . This project was launched in 2011, to resolve the conflicts and develop the trade relations between Palestinians and Israelis by strengthening the economic collaboration between Palestinians, Israelis and traders from olive industry. The project is now in its third phase. The purpose of this phase is to take opinions of Jordan’s people and create a robust and peaceful environment to accelerate the peace process, by establishing personal relations in the border area.

Around 90 villages from Palestine, Israel and Jordan have joined hands together under this project, which includes more than 3000 olive farmers, more than 25 oil mill owners, and about 50 businesses related to the olive industry. Apart from this, new businesses have also been established. According to a survey by Near East Foundation, around 20 new oil companies have been started between October 2016 and September 2017, of which seven are from Palestine, seven from Jordan and six from Israel. This project has added Rs. 170 crores to Palestinian economy since 2013.

The people from all the three countries have widely participated in project activities, which indicates that people are ready to collaborate and develop new relationships. It is noteworthy that irrespective of a poor relationship between Palestine and Israel, people from both the sides have developed economic relations with each other, which opens a new gate of possibilities for both countries. If relations from both sides continue to grow, the conflict will come to an end one day.

આફ્રિકાની ધરોહર એવી કલાકૃતિઓને ફ્રાન્સ પરત આપશે

ફ્રાંસના રાષ્ટ્રપતિ ઈમેન્યુઅલ મૅક્રોને વાયદો કર્યો છે કે ફ્રાન્સના સંગ્રહાલયમાં રખાયેલી આફ્રિકાની કલાકૃતિઓને આવતા પાંચ વર્ષની અંદર આફ્રિકાને પરત કરી દેવામાં આવશે.

ગત નવેમ્બર મહિનામાં આફ્રિકાની ત્રણ દિવસીય યાત્રા દરમિયાન મૅક્રોને ભૂતકાળમાં ફ્રાન્સની સલ્તનતમાં રહેલા પ્રદેશો સાથેના સંબંધો સુધારવાના પ્રયત્નોના ભાગરૂપે વાયદો કર્યો હતો કે, ફ્રાન્સ દ્વારા આવતા પાંચ વર્ષની અંદર આફ્રિકાની તમામ કલાકૃતિઓને પાછી મોકલાવવા પર પ્રાથમિકતા આપવામાં આવશે. વધુમાં તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, “એ મારા માટે અસ્વીકાર્ય છે, કે આજે ઘણા આફ્રિકન દેશોના સાંસ્કૃતિક વારસાઓનો મોટો ભાગ ફ્રાંસમાં છે, આફ્રિકાનો વારસો માત્ર યુરોપિયન ખાનગી તથા રાષ્ટ્રીય સંગ્રહાલયો પૂરતો જ ન હોવો જોઈએ. યુરોપીયન સામ્રાજ્યવાદના ગુનાઓ નિર્વિવાદિત છે, પરંતુ તે ભૂતકાળ છે અને હવે તેનાથી આગળ વધવાની જરૂર છે.” તેમના ભાષણ બાદ ટ્વિટર પર મૅક્રોને, આ કલાકૃતિઓના સ્થળાંતર પર ભાર મુક્તા કહ્યું હતું કે “આફ્રિકન વારસો યુરોપીય સંગ્રહાલયોમાં કેદ ન હોવો જોઈએ.”

કલાત્મક ખજાનાની ગેરહાજરીએ આફ્રિકન દેશોના અર્થતંત્રને તથા રાષ્ટ્રીય અને વ્યક્તિગત ઓળખને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું છે, આ વારસાને પુનઃપ્રાપ્ત કરવા માટે ભૂતકાળમાં પણ ઘણા પ્રયત્નો થયા છે, પણ ગણ્યા ગાંઠયા કિસ્સાઓ સિવાય ઝાઝી સફળતા મળી નથી. યુરોપિયન સામ્રાજ્યવાદ તથા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન આફ્રિકા તથા એશિયાના દેશોના કલાત્મક ખજાનાને ખરીદીને કે લૂંટીને યુરોપિય દેશોએ તેમના પર કબ્જો કરી લીધો હતો.

વર્ષ ૨૦૧૬માં, બેનિનના રાષ્ટ્રપતિએ ઔપચારિક રીતે ફ્રાન્સને વિનંતી કરી હતી કે, ફ્રાન્સના આક્રમણ તથા સામ્રાજ્ય દરમિયાન ફ્રાન્સ લઇ જવાયેલી બેનિનની કલાકૃતિઓને પરત કરી દેવામાં આવે. આ વિનંતીને ફગાવતા ફ્રાન્સના ત્યારના રાષ્ટ્રપતિ ફ્રાન્સીસ હોલાંદેએ જણાવ્યું હતું કે, “ફ્રાન્સના કાનૂન હેઠળ આ કલાકૃતિઓ ફ્રાન્સની સંપત્તિ છે અને તેને પાછી ન આપી શકાય.”

જ્યારે ગયા વર્ષે મેક્રોને આ મુદ્દે ભાષણ આપ્યું ત્યારે લોકોને બહુ આશા નહોતી, પરંતુ અત્યારે ઝનૂની રાષ્ટ્રવાદ અને જોહુકમીથી ઘેરાયેલા યુરોપમાં મુખ્ય નેતા બનવાની મહત્વકાંક્ષા ધરાવનાર ઈમેન્યુઅલ મૅક્રોન પોતાની છબી પર ખૂબ ધ્યાન આપી રહ્યા છે. અને તેથી જ તેમણે થોડાજ સમયમાં સેનેગલના લેખક અને અર્થશાસ્ત્રી ફેલવિન સાર્ર તથા ફ્રાન્સના કલા ઇતિહાસકાર બેનેડીક્ટ સૅવોયની નિમણુંક કરીને તેઓ પોતાના વચન પર કાયમ છે તેવું પ્રદર્શિત કર્યું હતું. આ બંને નિષ્ણાંતો આવનાર પાંચ વર્ષમાં કેવી રીતે આફ્રિકાની કલાકૃતિઓ પાછી આપવી તે મુદ્દે સંશોધન કરીને આવતા નવેમ્બર મહિના અંત સુધીમાં સ્વતંત્ર રીતે પોતાનો અહેવાલ પ્રકાશિત કરશે. બેનેડીક્ટ સૅવોયના કહેવા અનુસાર આ એક ખુબજ મોટો પડકાર છે. એવું માનવામાં આવી રહ્યું છે કે એકવાર ફ્રાંસના સંગ્રહાલયો આફ્રિકાના વારસાની કિંમતી ચીજો પરત આપવાનું શરૂ કરશે એટલે યુરોપના બીજા સંગ્રહાલયો પર પણ દબાણ આવશે.

ઉલ્લેખનીય છે કે યુરોપના સંગ્રહાલયો લાંબા સમયથી આ કલાકૃતિઓની માલિકીને લઈને કાનૂની અને નૈતિક સમસ્યાઓની ગૂંચવણોનો સામનો કરી રહ્યા છે. કારણકે આફ્રિકાના દેશોની અત્યારની સરહદો ૧૮૮૪-૮૫માં જર્મનીમાં બર્લિન ખાતે યોજાયેલ એક પરિષદમાં નક્કી કરવામાં આવી હતી. આફ્રિકામાંથી જયારે આ કલાકૃતિઓને ફ્રાંસ લઈ જવામાં આવી ત્યારની અને અત્યારની સરહદો એક સમાન નથી, અને તેમાં ઘણાબધા બદલાવ આવી ચુક્યા છે, તો આ બહુમૂલ્ય વસ્તુઓની માલિકી કયા દેશની છે તે નક્કી કરવી ખુબજ અઘરું કાર્ય છે. અને એક જ વસ્તુ પર એક થી વધુ દેશ પોતાનો હક જતાવે એવી પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ છે. જયારે બીજો પ્રશ્ન એ છે કે જે કલાકૃતિની હરાજી કરી દેવામાં આવી છે અને અત્યારે ખાનગી મિલકત છે તેનું શું કરવું?

ફ્રાન્સના આ કદમથી આશા રાખીએ કે યુરોપના બીજા દેશો પણ બોધપાઠ લે અને વિશ્વભરની કલાકૃતિઓ જે યુરોપના સંગ્રહાલયોમાં પડેલી છે તેને તેના સાચા માલિકો સુધી પહોચાડે.

Image Source: contemporaryand.com

શાંતિના સંદેશ સાથે અયોધ્યાના સરયુ કુંજ મંદિરમાં ઇફતારીનું આયોજન

અયોધ્યાનું નામ બાબરી મસ્જીદ અને રામ જન્મભૂમિના વિવાદ સાથે જોડાયેલું છે. જયારે કે ૧૯૯૨માં હિંદુ મુસ્લિમ વચ્ચે થયેલ આ વિવાદના કારણે સમગ્ર ભારતમાં દંગાની આગ ભડકી ઉઠી હતી. અને બંને સમુદાયો વચ્ચે દુશ્મનાવટનો માહોલ ઉભો થયો હતો. પરંતુ ૪ જૂન, સોમવારના દિવસે આવનારા સમાચાર બંને સમુદાયો વચ્ચે શાંતિ અને ભાઈચારાનો સંદેશ લઈને આવ્યા હતા. અયોધ્યાના ૫૦૦ વર્ષ જુના સરયુ કુંજ મંદિર ખાતે ત્યાના મહંતો દ્વારા ઇફતારી તથા રાત્રિભોજનનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું જેમાં મુસ્લિમ બિરાદરોએ મોટી સંખ્યામાં હાજરી આપી હતી.

સરયુ કુંજ મંદિરના મુખ્ય મહંત જુગલ કિશોર શાસ્ત્રીએ જણાવ્યું હતું કે, “અયોધ્યામાં હિંદુઓ અને મુસ્લિમો ખૂબ શાંતિપૂર્વક રહે છે, તે બતાવવા માટે આ ઇફતારીનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. ઘણા મુસ્લિમ ભાઈઓ ઇફતારી માટે આવ્યા હતા, અને સંતોએ પોતાના હાથે તેમનું રોઝુ ખોલાવ્યું હતું.” જયારે જુગલ કિશોર શાસ્ત્રીને પૂછવામાં આવ્યું કે શા માટે કોઈ રાજકીય વ્યક્તિને આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું નથી, ત્યારે તેમણે પોતાનો જવાબ આપતા કહ્યું હતું કે, “એનું કારણ એ છે કે અમે સંદેશ આપવા માંગતા હતા કે, અમારું આ પગલું કોઈપણ રીતે રાજકીય નથી. અયોધ્યાથી અમે કેવળ શાંતિનો સંદેશો ફેલાવવા માંગીએ છીએ.”

અયોધ્યા અને ફૈઝાબાદના ઘણાં મુસ્લિમ બિરાદરોએ ઇફતારીમાં ભાગ લીધો હતો. આ ઇફતારીમાં અયોધ્યાના નામી સંતો પણ હાજર રહ્યા હતા, તથા નજીકની કોલેજોના વિદ્યાર્થીઓ અને શિક્ષકોએ પણ હાજરી આપી હતી. જુગલ કિશોર દાસે આ પ્રસંગનું વર્ણન કરતા જણાવ્યું હતું કે, “બે સમુદાયો વચ્ચેના અંતરને દૂર કરવા માટે પ્રયત્નો કરવા જોઇએ, અને મુસ્લિમ ભાઈઓ માટે ઇફતારીનું આયોજન, બંને સમુદાયોને નજીક લાવવાની એક સારી તક હતી. તેથી અમે આ ઇફતારી દ્વારા શાંતિનો સંદેશ મોકલવાનો નિર્ણય કર્યો”

ઇફતારી પહેલા એક પરિસંવાદ યોજવામાં આવ્યો હતો, જેમાં કોમવાદ અને ધ્રુવીકરણને નાબૂદ કરવા બાબતે ચર્ચા થઈ હતી. આ ઇફ્તારી દરમિયાન હાજરી આપનારાઓને ખજુર અને લાડુ વહેંચવામાં આવ્યા હતા. બંને સમુદાયોને ભેગા કરવાના એક પ્રયત્નરૂપે, ઇફ્તારી પછી મગરીબની નમાઝનું પણ આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. ઇફ્તારીમાં ભાગ લેનાર એક અયોધ્યાવાસીએ પોતાનો અભિપ્રાય આપતા જણાવ્યું હતું કે લઘુમતી હોવા છતાં પણ તેમણે અયોધ્યામાં ક્યારેય અસુરક્ષાનો અહેસાસ કર્યો નથી, કારણ કે બહુમતી હિંદુ સમુદાયે તેમને ક્યારેય એવો અહેસાસ થવા દીધો નથી.

રસપ્રદ વાત એ છે કે કેટલાક વર્ષોથી વિવાદિત એવી બાબરી મસ્જિદ અને રામમંદિરની જગ્યાથી આ મંદિર થોડીક જ દૂરી પર આવેલ છે. આવા સમય દરમિયાન કે જ્યાં દરેક જગ્યાએ ભેદભાવ, ધ્રુવીકરણ અને નિંદા જોવા મળે છે, ત્યાં આ પ્રકારના શાંતિ-સ્થાપક, ઉમદા અને પ્રામાણિક કાર્યો બિનસાંપ્રદાયિકતા અને “वसुधैव कुटुम्बकम्” (વિશ્વ એક પરિવાર છે) માં લોકોના વિશ્વાસને મજબૂત બનાવે છે.

Iftar at Ayodhya’s Saryu Kunj temple with the message of peace

On Monday, June 4th, an iftar dinner was organized at the 500-year-old Saryu Kunj temple in Ayodhya to spread the message of peace. Mahant Jugal Kishore Sharan Shastri, chief cleric of the Saryu Kunj temple, when asked why there was no politically involved person invited, he said, “This is because we want to send a message that our move is not political in any way. We just want to spread the message of peace from Ayodhya to the world.”

A lot of Muslims from Ayodhya and Faizabad attended the auspicious gathering. Mahant Raghusharan Das of the temple described the event saying, “We are of the opinion that efforts must be made to bridge the gap between the two communities, and hosting iftar for Muslim brothers is a good opportunity to bring both communities closer. So, we decided to send the message of peace through this roza iftar.”

Preceding the iftar dinner was a colloquium discouraging communalism and polarization, which was attended by copious students and teachers from nearby colleges. Dates and Laddus were distributed to the attendees during iftar, these were Prasads of the revered Hanuman Garhi temple in Ayodhya. Post iftar, namaz-e-maghrib was held there, which too was a part of the effort to bring the two communities together.

An attendee belonging to Ayodhya said that despite being a minority, he never felt unsafe there, for the simple reason that the majority Hindu community never made him feel so.

Interestingly, this event occurred a little distance away from the disputed Babri
Masjid-Ram Mandir site, which has been a subject of dispute for so many years. During such times where discrimination, polarization and throwing slander have become a global phenomenon, such noble and righteous acts of promoting peace make one’s faith in the Indian idea of secularism and “वसुधैव कुटुम्बकम्” (the world is a family) stronger, and kindles hope for a better future.

ખેતીમાં પ્રકૃતિનો સુમેળ એટલે ખેડૂતોની સમૃદ્ધિ

ભારત જેવા ખેતીપ્રધાન દેશમાં કૃષિ ઉદ્યોગને દેશના અર્થતંત્રની કરોડરજ્જુ તથા ખેડૂતોને અન્નદાતા માનવામાં આવે છે. પરંતુ આજે એ જ ખેડૂતો, પાકને મળવાપાત્ર લઘુત્તમ ટેકાના ભાવ તથા લૉન માફી જેવી વિવિધ માંગણીઓને લઈ કેન્દ્ર સરકાર સામે ૧ જુન થી ૧૦ જુન સુધી આંદોલન કરી રહ્યા છે. આ કારણે દેશની મંડીઓમાં કૃષિપેદાશોનો નવો પુરવઠો ન પહોંચતા કેટલાક રાજ્યોમાં શાકભાજી અને દુધના ભાવોમાં તીવ્ર ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો.

છેલ્લા કેટલાક દશકોમાં ખેડૂતોની પરિસ્થિતિ ખુબજ નબળી બની છે. આજે પરિસ્થિતિ એટલે સુધી પહોંચી ગઈ છે કે, કહેવાતા અન્નદાતાના ઘરે જ અન્નની અછત જોવા મળે છે, અને કેટલીકવાર વિકટ પરિસ્થિતિઓમાં ખેડૂતો આત્મહત્યા જેવા કદમ પણ ઉઠાવવા લાગ્યા છે. આ પાછળ ઘણાબધા કારણો જવાબદાર છે જેમકે, અનિયમિત વરસાદ, દુકાળ, મોંઘવારી, ખેડૂતોનું વધતું જતું દેવું, હરિયાળી ક્રાંતિ પછી અમલમાં આવેલી રાસાયણિક કૃષિ પધ્ધતિ વગેરે. આ કારણોમાં સર્વવ્યાપી રાસાયણિક કૃષિ પધ્ધતિને સૌથી મોટું કારણ ગણવામાં આવે છે.

રાસાયણિક કૃષિ પધ્ધતિની આડઅસરો:

ભારતમાં હરિયાળી ક્રાંતિની શરૂઆત ૧૯૬૦-૧૯૭૦ના દશકામાં થઈ. નવા નવા હાઈબ્રિડ બિયારણો, રાસાયણિક ખાતરો અને જંતુનાશકો અસ્તિત્વમાં આવ્યા. સરકાર દ્વારા ઠેર ઠેર બંધ બાંધીને પિયતની સુવિધાઓ ઊભી કરવામાં આવી સાથે સાથે નાણાકીય સંસ્થાઓએ પણ ખેડૂતો માટે મૂડીની જોગવાઈ શરુ કરી. આમ ખેત-ઉત્પાદન દિન પ્રતિદિન વધવા માંડ્યું, અને સમય જતા કૃષિ પેદાશો માટે દેશ સ્વાવલંબી બનવા લાગ્યો. પરંતુ ૧૯૮૦ બાદ રાસાયણિક ખેતીના દુષ્પરિણામો દેખાવા લાગ્યા. ઉત્પાદન વધ્યું પરંતુ જેટલા પ્રમાણમાં રાસાયણિક ખાતર તથા જંતુનાશકોનો ઉપયોગ વધ્યો તેનાથી ક્યાંય ઓછું.

ખેતીની આ પદ્ધતિથી જમીન, પાણી, જૈવ વિવિધતા તથા ઉત્પાદન વગેરે પર માઠી અસરો દેખાવા લાગી. વધુ ઉપજ લેવાની લાલચમાં વધારે પડતા રાસાયણિક ખાતર અને જંતુનાશકોનો વપરાશ થવા લાગ્યો, જેને લીધે વિવિધ ક્ષારો, ભારે ધાતુઓના અવશેષો અને ભારે યંત્રોના હલનચલનથી જમીન પોતાનો જૈવિક ગુણધર્મ ગુમાવવા લાગી. જમીનની ફળદ્રુપતા નષ્ટ થવા લાગી અને ખેડૂતોનો ઉત્સાહ ઘટવા લાગ્યો. વળી ખેતી માટેની તમામ સામગ્રી જેમકે બિયારણ, ખાતર, જંતુનાશકો, પાણી, ઉર્જા, યંત્રો, મૂડી વગેરે માટે ખેડૂત પરાવલંબી બન્યો. આ તમામ વસ્તુઓના બજારીકરણને લીધે ખેડૂતનું બજારમાં શોષણ થવા લાગ્યું. ખેતી ખુબજ મોંઘી થવા લાગી અને નફાનું ધોરણ ઘટવા લાગ્યું. આ સાથે ખેડૂતો પર બેંકોના લેણાનું ભારણ વધવા લાગ્યું, અને તેમની કમાણીનો મોટો હિસ્સો વ્યાજમાં જ જવા લાગ્યો. અને અન્નદાતાના ઘરેજ અન્નની અછત જેવી પરિસ્થિતિઓ સર્જાઈ. આવી મજબુરીઓને કારણે કેટલાક ખેડૂતો ખેતી છોડીને અન્ય વ્યવસાયો તરફ વળ્યાં તો કેટલાકે આત્મહત્યાનો પણ રસ્તો અપનાવ્યો.

કદાચ આજે સરકાર ખેડૂતોની માંગણીઓને સ્વીકારી તમામ ઋણ માફ કરી દે અને બજારમાં પેદાશનો ઉંચો ભાવ અપાવે, પરંતુ શું આમ કરવાથી ખેડૂતોની મુશ્કેલીઓ હંમેશા માટે દુર થઇ જશે? જવાબ છે, ના. આવું કરવાથી ફકત ટૂંકાગાળાની જ રાહત મળશે. અગાઉ જણાવેલા કારણોસર, સમય જતા ખેડૂતો ફરીથી લોન લેશે, મોંઘવારી વધશે અને ફરીથી આ મુશ્કેલીઓમાં સપડાશે. જ્યાં સુધી ખેતીની રાસાયણિક પધ્ધતિ, કે જે પ્રકૃતિ વિરુદ્ધ છે, બદલાશે નહિ ત્યાં સુધી ખેડૂતોની હાલતમાં સુધાર આવવો ખુબજ મુશ્કેલ છે.

કૃષિ પધ્ધતિમાં જરૂરી બદલાવો:

ખેડૂતોએ એવી પદ્ધતિઓ અપનાવવી પડશે જેમની અસર લાંબાગાળાની હોય અને જે તેમને ખરા અર્થમાં સમૃદ્ધ બનાવે. ખેતીલાયક જમીનમાં ઉપલબ્દ પ્રાક્રુતિક સ્ત્રોતોનું એવું વ્યવસ્થાપન કરવું પડશે કે તે ખેતી પર નભતા માણસો સમેત બીજા દરેક સજીવોને પૂરતા પ્રમાણમાં પૌષ્ટિક આહાર મળી રહે, અને સાથે સાથે પ્રાકૃતિક સ્ત્રોતોનું પ્રદુષણ તથા ખનન થવાને બદલે સંવર્ધન થતું રહે.

સેન્દ્રીય ખાતર: પાકના જરૂરી પોષણ માટે રાસાયણિક ખાતરોનો જરૂરિયાત પૂરતોજ અને સમજદારીથી ઉપયોગ કરવો જોઈએ. વિવિધ સેન્દ્રીય ખાતર જેવા કે કમ્પોસ્ટ, અળસિયાનું ખાતર, માછલીનું ખાતર, ખેતરના કચરામાંથી બનાવેલ ખાતર, છાણિયું ખાતર, જીવાણુંયુક્ત ખાતર, ગોબરગેસ પ્લાન્ટમાંથી નીકળતું ખાતર, વગેરે. વધુ પ્રમાણમાં અપનાવવા જોઈએ.

પાક-સંરક્ષણ તથા બિયારણની પસંદગી: ખેતીમાં પાક-સંરક્ષણ માટે વપરાતા રાસાયણિક જંતુનાશકોનો ઉપયોગ જરૂર પડ્યે જ કરવો જોઈએ. કુદરતી રીતે જંતુનાશક ગુણો ધરાવતી વનસ્પતિઓ જેવી કે લીમડા, સીતાફળ, ધતુરો, આકડો, લસણ વગેરેના અર્કમાંથી બનાવેલ જંતુનાશકોને પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ. વળી ખેતરમાં પક્ષીઓ, દેડકા, કરોળિયા જેવા કીટભક્ષીઓને મહેમાન પણ બનાવવા જોઈએ. હાઈબ્રીડ બિયારણ કરતા સ્થાનિક અને સારી ગુણવત્તાવાળું બિયારણ વાપરવું જોઈએ, કારણ કે જે તે સ્થળની આબોહવા ત્યાંના સ્થાનિક બિયારણને વધુ અનુકુળ હોય છે, અને સ્થાનિક આબોહવા માટે તેની રોગપ્રતિકારક શક્તિ પણ વધુ હોય છે, જેથી રોગ અને જીવાતનો ઉપદ્રવ મહદઅંશે ઘટાડી શકાય છે. જેમ જેમ ખેતર આ પ્રકારની ખેતીને અનુકુળ બનતું જાય છે તેમ તેમ પાકસંરક્ષણ કરવું સહેલું બનતું જાય છે.

જળ સંગ્રહ: કેવળ નહેરોના પાણી પર ન નભતા, ખેડૂતોએ વરસાદના પાણીનો પણ યોગ્ય પદ્ધતિઓ જેમકે નાના ક્યારા બનાવવા, વાનસ્પતિક આવરણ, ખેત-તલાવડી, કૂવા રિચાર્જ, ભૂગર્ભ જળ રિચાર્જ, વગેરે દ્વારા સંગ્રહ કરી લેવો જોઈએ તથા પાણીનો ઉપયોગ કરકસરપૂર્વક કરવો જોઈએ.

નિવસનતંત્ર (ઇકોલૉજી): ખેતર એક નિવસનતંત્ર (ઇકોલૉજી) છે. જેમાં વિવિધ પ્રકારના પાક, સૂક્ષ્મજીવો, કરોળિયા, દેડકા, અળસિયાં, પશુ જેવા સજીવ ઘટકો તેમજ તડકો, ભેજ, જમીન જેવા નિર્જીવ ઘટકો એકબીજા સાથે સંવાદ સાધીને ઇકોલૉજી તૈયાર કરે છે. જમીનની ફળદ્રુપતા સાચવવા માટે આ ઇકોલૉજીમાં સંતુલન ખુબ જરૂરી હોય છે. હકીકતમાં ખેતીની પેદાશ એ આ ઇકોલૉજીની પેદાશ છે, નહિ કે એક છોડની પેદાશ.

સંબંધિત લેખ: બૂંદેલખંડ જેવા દુષ્કાળગ્રસ્ત વિસ્તારમાં પણ આવર્તનશીલ ખેતી દ્વારા સમૃદ્ધ થયેલો એક ખેડૂત

સ્વાવલંબન અને બજારતંત્ર: ખેતીનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ઘરની જરૂરિયાત પૂરી કરી સ્વાવલંબી બનવાનો હોવો જોઈએ. એટલે કે ઘર માટે જરૂરી એવા તમામ શક્ય પાક ખેડૂતે ઉગાડી લેવા જોઈએ, અને વાવેતરનું આયોજન પણ તે પ્રમાણે કરવું જોઈએ. બીજી જીવન જરૂરિયાતની વસ્તુઓ માટે સ્થાનિક સ્તરે વસ્તુ વિનિમય (સાટા પદ્ધતિ)ને પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ. ખેડૂતોએ સર્વપ્રથમ પોતાના કુટુંબની જરૂરિયાત ત્યારબાદ ગામની, વિસ્તારની, રાજ્યની અને અંતે દેશની જરૂરિયાતને પુરી કરવાનો અભિગમ અપનાવવો જોઈએ. જેમની પાસે ઓછી જમીન હોય તેવા નાના નાના ખેડૂતોએ ભેગા મળીને ખેતીનું આયોજન કરવું જોઈએ, જેથી વ્યક્તિદીઠ ખેતીનો ખર્ચ ઘટાડી શકાય. વેપારીઓની નફાખોરીમાંથી છૂટવા ખેડૂતોના જૂથો ભેગા થઇ પારદર્શક અને ભરોસાપાત્ર બજારતંત્ર ઊભું કરવું જોઈએ, જેથી વચોટિયાઓને ટાળીને પોતાની ખેતપેદાશોનો યોગ્ય ભાવ મેળવી શકાય. પોતાની ખેત પેદાશો પર યોગ્ય પ્રક્રિયા દ્વારા તેની બજારકિંમતમાં વધારો કરીને ખેડૂત પગભર થઇ શકે છે, ઉદાહરણ તરીકે ઘઉંમાંથી આટો બનાવીને અથવા ચણામાંથી દાળ કે બેસન બનાવીને બજારમાં વેચીને ઊંચી કિંમત મેળવી શકાય છે. ખેડૂતોએ ખેત-સામગ્રી, બજાર પરનું અવલંબન ઘટાડી, શક્ય તેટલું સ્થાનિક સ્તરેથી તથા સંભવ હોય તો વસ્તુ વિનિમયથી મેળવવી જોઈએ. સાથે સાથે ખેત-પેદાશોના વિતરણ અને વેચાણ અંગે બજારનો હસ્તક્ષેપ ઘટાડવાના પ્રયાસ કરવા જોઈએ.

રાસાયણિક ખેતીનો કડવો અનુભવ આજે સમગ્ર વિશ્વ કરી ચૂક્યું છે. તેની આડ અસરોને લીધે આજે દુનિયાભરમાંથી કૃષિ-રસાયણોનો ઉપયોગ ઘટી રહ્યો છે અને વિશ્વના લગભગ તમામ દેશો ઓર્ગેનિક ખેતી વિષયક પ્રવૃત્તિઓને અમલમાં મૂકી રહ્યા છે. આ પ્રકારની ખેતીનો કન્સૅપ્ટ આજે નેચરલ ફાર્મિંગ, ઓર્ગેનિક ફાર્મિંગ, પર્માકલ્ચર, ઇકો ફાર્મિંગ, ઈકોલોજિકલ એગ્રીકલ્ચર, સસ્ટેઇનેબલ એગ્રીકલ્ચર, વગેરે જેવા અનેક શબ્દોથી ઓળખાય છે.

સંબંધિત લેખ: જંતુનાશક દવાઓ અને રાસાયણિક ખાતર પર પ્રતિબંધ લગાવીને સિક્કિમે ૧૦૦% ઓર્ગેનિક ખેતી અપનાવી

Image Source: Organics & Ecological Agriculture

GDPR: How a country can protect citizens’ data!

With more than 20% of annual growth rate in last five years, by the end of 2017, there were 4.5 billion internet users in the world. Information is becoming a valuable commodity, and there is a whole new industry has been developed out of it in last two decades, that’s why it is called “Data is the new Oil!” Data protection becomes a primary concern for the safety of the users, but till now it is addressed poorly across the world. Users are readily putting their personal information on the internet without knowing the consequences. Out of their knowledge, their information can be used in both way; the good and the bad. News related to data leak, online frauds, cybercrimes and several other misuses of data are becoming common. Without control over the usage of information or in the absence of law, abuse of such information can lead to catastrophe.

Recently, Cambridge Analytica was found to be providing information to political parties across the globe by harvesting the data from Facebook. It helped President Donald Trump to gain the lead in the US presidential election by using more than 50 million of Facebook user’s information illegally. Cambridge Analytica has been providing such confidential information to the political parties of different countries such as India, Kenya, Mexico and the UK to name a few. Helping a candidate to win an election is a different matter altogether, but using people’s sensitive information to bombard their minds with bespoke messages to support a particular candidate, cannot deny the possibility of the commercialization of the symbol of the democracy, the elections. By and large, this is a sensitive issue for the nation, the society, and the individuals as well. As an aftershock, Facebook CEO Mark Zuckerberg publicly apologized for misuse of users’ information, when this incident came to light.

To put an end to this, the European Union has adopted a law called “General Data Protection Regulation” (GDPR) from 25th May 2018 to prevent the misuse of information. By design, this law will give every person living in the EU, control over their personal information and more rights over their data.

Often to create a new account on any social media platform or any other online services, users must have to part with their personal information and abide by their terms of use unconditionally. These companies have adopted a “take it or leave it” approach by not providing any alternatives to the users. In other words, users must comply with their terms to use their services without fail.

Purpose of the GDPR is to prevent such authoritarianism and to empower users by providing control over their information. This law also controls the collection and processing of data to safeguard the users. According to experts, by adopting such regulations, the Cyber world can become more secure and transparent.

The definition of “The Consent” has been redefined:

Consent boxes were used to come with pre-ticked conditions in most of the online service provider’s case or without giving the consent; it was completely impossible to use their services. Apart from that, their “terms and conditions” were also being written in a complicated language which is not known to an ordinary person. With the implementation of this law, service providers will have to provide detailed information on how, when and why they use customer data, that too in a simple language.

There are three main features of this law:

It will impact any company in the world which has anything to do with data collection, processing or storing the information of any sort in the EU. Failure to adhere these obligations will incur a fine of €20 million or 4% of their global income, whichever is higher. The following provisions are included in this law.

  1. “Right to be forgotten”: Under this, users have the right to delete all their data.
  2. “Right to data portability”: Under this section, users can transfer their data from one company’s server to another company’s server and delete their data from the first company’s server.
  3. “Right to object to profiling”: Users can refuse to provide any data demanded by the companies which can lead to profiling of a user. This data includes name, email address, phone number, IP address, location history and any other personal information.

India also towards the data protection law:

Pressing matters like “data privacy” and “data protection” are completely ignored in India. Security and the reliability of the database such as Aadhaar came to criticism due to recent scandals of Aadhaar data leaks which led to the debate on enactment of a law on data protection in India. On 24th August 2017, a constitutional bench of the 9 Judges of Supreme Court of India delivered the verdict that “Right to privacy” is the fundamental right of the citizen assured by the Indian Constitution. Subsequently, the Government of India constituted Justice Shrikrishna Committee of Experts on Data Protection to prepare a framework on data protection.

This committee published a white paper on data protection framework on 27th November 2017 and commenced a public consultation for suggestions. A group of 24 citizens comprising legal academicians and lawyers submitted their recommendations in 8 different segments on white paper published by Justice Shrikrishna Committee in a letter. The letter emphasized to make a citizen-centric data protection law and more inclusive public-consultation process. These individuals also suggested that committee has to look at the broader picture of data protection considering critical concerns such as individual rights, privacy protection, surveillance, harmonization with international laws. Features like GDPR, right to be forgotten and right to object to profiling were also recommended to bring under the data protection law.

Awareness of sharing personal information is essential to users in this era of technology where dependency on the internet is ever increasing, but a strong regulation like GDPR is necessary to safeguard the netizens and to avoid the adversities of commercialization of information.

Image Sourse: International Association of Bookkeepers

ભારતમાં પણ ડેટા પ્રોટેકશન માટે મજબૂત કાનૂન બનવો જોઈએ

ટેક્નોલૉજી અને ઇન્ટરનેટના આ યુગમાં જેમ-જેમ ઇન્ટરનેટ વાપરનારાઓની સંખ્યામાં વધારો થઈ રહ્યો છે તેમ-તેમ યુઝર્સ (વપરાશકર્તા)ના ડેટા (માહિતી)ને લગતા પ્રશ્નો પણ વધી રહ્યા છે. લોકો પોતાની અંગત માહિતીને ઇન્ટરનેટ પર ખુબ જ સહેલાઈથી મૂકી દેતાં હોય છે. આ માહિતીના કેટલાક સદુપયોગ તો કેટલાક દુરુપયોગ પણ થતા હોય છે. ઑનલાઈન માહિતીને આધારે થઈ રહેલી છેતરપીંડી, સાયબર ક્રાઇમ તથા અન્ય દુરુપયોગના સમાચાર અવાર-નવાર સાંભળવા મળતા હોય છે, જેમાં ઘણીવાર લોકોને મોટા આર્થિક અથવા સામાજિક નુકસાન વેઠવતા હોવાનું સાંભળવા મળતું હોય છે. વળી માહિતીનું વધી રહેલું બજારીકરણ પણ એક મુદ્દો છે, જેમાં આ પ્રકારની માહિતીના દુરુપયોગથી દેશ તથા સમાજને નુકસાન પહોંચવાની ઘટનાઓ સામે આવતી હોય છે.

તાજેતરમાં ફેસબૂકના ડેટાનો ઇસ્તેમાલ કરીને યુ.કે.ની કેમ્બ્રિજ એનાલિટિકા નામક એક કંપની રાજકીય પક્ષોને માહિતી પુરી પાડતી હોવાનું બહાર આવ્યું હતું. જેમાં આ કંપનીએ ફેસબૂકના પાંચ કરોડથી વધારે યુઝર્સના ડેટાનો ગેરકાયદેસર રીતે ઉપયોગ કરીને પ્રેસિડેન્ટ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણીમાં સરસાઈ હાસિલ કરવામાં મદદ કરી હતી. આ કંપની અમેરિકા સિવાય, ભારત, કેન્યા, મૅક્સિકો, યુ.કે. જેવા વિવિધ દેશના રાજકીય પક્ષોને આ પ્રકારની ગુપ્ત માહિતી પુરી પાડવાનો વ્યવસાય કરે છે. કોઈ પક્ષના ઉમેદવારને જીતવામાં મદદ કરવી અલગ બાબત છે પરંતુ આ રીતે માહિતીના ઉપયોગથી લોકતંત્રના પ્રતીક સમાન ચૂંટણીના વ્યાપારીકરણ થવાની સંભાવનાને પણ નકારી શકાતી નથી. આ ઘટના બહાર આવતાની સાથેજ ફેસબૂકના સી.ઈ.ઓ. માર્ક ઝકરબર્ગે લોકોની માફી માંગી હતી.

માહિતીના દુરુપયોગને રોકવા માટે યુરોપિયન યુનિયન દ્વારા ૨૫ મે, ૨૦૧૮થી “જનરલ ડેટા પ્રોટેક્શન રેગ્યુલેશન” (જીડીપીઆર) નામનો કાયદો અમલમાં લાવવામાં આવ્યો છે. આ કાયદાની રચના યુરોપિયન યુનિયનમાં રહેતી દરેક વ્યક્તિને પોતાની અંગત માહિતી પર અંકુશ રાખવા માટે તથા તેમને વધુ અધિકારો આપવા માટે કરવામાં આવી છે.

નોંધનીય છે કે જ્યારે આપણે સોશિયલ મીડિયા અથવા બીજી કોઈ અન્ય વેબસાઈટ પર પોતાનું અકાઉન્ટ બનાવીએ છીએ, ત્યારે ઘણીવાર કેટલીક અંગત માહિતીઓ તથા તેના વપરાશને લગતી શરતોને આપણે મંજૂરી આપવી પડતી હોય છે. જૂના નિયમો પ્રમાણે, જો યુઝર જે તે સોશિયલ મીડિયા કે અન્ય કોઈ કંપનીની સેવા વાપરવા માંગતો હોય, તો તેની પાસે આ શરતોનો સંપૂર્ણપણે સ્વીકાર કરવા સિવાય બીજો કોઈ વિકલ્પ બાકી રહેતો ન હતો. કંપનીઓ દ્વારા “ટેક ઇટ ઓર લિવ ઇટ” (લેવું હોય તો લો નહી તો જાવ)નો અભિગમ અપનાવવામાં આવતો હતો જેમાં યુઝર્સને બીજા વિકલ્પો આપવામાં આવતા નહોતા.

જીડીપીઆરના કાયદાનો હેતુ આ પ્રકારની સરમુખત્યારશાહી અટકાવીને, યુઝર્સને તેમના દ્વારા મૂકવામાં આવેલી માહિતી પર નિયંત્રણ આપવાનો છે. તે ઉપરાંત માહિતીના સંગ્રહ, એકત્રીકરણ તથા તેને લગતી પ્રક્રિયાઓ પર પણ આ કાયદા દ્વારા અંકુશ લાવી શકાશે. નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે જો આ કાયદાનું સંપૂર્ણપણે પાલન થાય તો, સાયબર વર્લ્ડને વધુ સુરક્ષિત અને પારદર્શક બનાવી શકાશે.

“કંસેંટ” (સંમતિ)ની વ્યાખ્યા બદલવામાં આવી:

અત્યાર સુધી કોઈપણ સોશિયલ મીડિયા કે વેબસાઇટ પર અકાઉન્ટ બનાવવામાં આવતું તો તેમના કંસેંટ બોક્સ પહેલેથી જ ટિક્ કરેલા આવતા હતા, તથા તેમની શરતો પણ ખુબજ અઘરી ભાષામાં રહેતી હતી. આ કાયદાના આવ્યા પછી, કંપનીઓએ તે ડેટાનો ઉપયોગ કઈ રીતે થશે, કઈ કઈ જગ્યાએ થશે, વગેરે જેવી માહિતી યુઝર્સને સરળ અને સ્પષ્ટ ભાષામાં આપવી પડશે.

આ કાયદામાં ત્રણ મુખ્ય વિશેષતાઓ છે:

વિશ્વની દરેક કંપની કે જેમના ગ્રાહકો યુરોપિયન યુનિયનના દેશોમાં રહે છે, તે દરેકને જીડીપીઆર પ્રમાણે પોતાની શરતોને બદલીને તેનું અનુસરણ કરવું પડશે. આ કાયદાનો ભંગ કરવા બદલ કંપનીઓએ પોતાની વૈશ્વિક વાર્ષિક આવકના ૪% અથવા ૨ કરોડ યુરો, બંનેમાંથી જે વધુ હોય તે દંડ પેટે ભરવા પડશે. આ કાયદામાં નીચે મુજબની જોગવાઇઓનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.

૧) “રાઇટ ટુ બી ફર્ગૉટન”: આ કલમ હેઠળ યુઝર પોતાનો બધો ડેટા ડિલીટ કરવાનો હક ધરાવે છે.

૨) “રાઇટ ટુ ડેટા પૉર્ટબિલિટિ”: આ કલમ હેઠળ યુઝર પોતાનો ડેટા એક કંપનીના સર્વર(સંગ્રહ સ્થળ) પરથી બીજી કંપનીના સર્વર પર ટ્રાન્સફર(સ્થળાંતર) કરી શકે છે, અને પ્રથમ કંપનીના સર્વર પરથી પોતાનો ડેટા ડિલીટ કરી શકે છે.

૩) “રાઇટ ટુ ઑબ્જેક્ટ ટુ પ્રોફાઇલિંગ”: યુઝર કંપનીઓ દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવતા એલ્ગૉરિધમ માટે ઉપયોગી ડેટા આપવાની ના પાડી શકે છે. આ ડેટામાં નામ, ઈમેલ એડ્રેસ, ફોન નંબર, આઈપી એડ્રેસ, લોકેશન હિસ્ટરી તથા અન્ય વ્યક્તિગત માહિતીનો સમાવેશ થાય છે.

ભારતમાં પણ ડેટા પ્રોટેક્શનની જરૂરિયાત:

ભારતમાં “ડેટા પ્રાઇવેસી” (માહિતીની ગોપનીયતા) તથા “ડેટા પ્રોટેક્શન” (માહિતીનું સંરક્ષણ) જેવા ગંભીર મુદ્દાઓને સદંતર નજરઅંદાજ કરવામાં આવે છે. તાજેતરમાં બહાર આવેલા આધાર ડેટાના કૌભાંડ પછી આધારની વિશ્વસનીયતા તથા નાગરિકોની અંગત માહિતીની સુરક્ષા પર સવાલ ઊભા થયા હતા, જેને લીધે ભારતમાં પણ ડેટા પ્રોટેક્શન માટે કાયદો ઘડવાની ચર્ચાએ જોર પકડ્યું હતું. ગયા વર્ષેજ સુપ્રિમકોર્ટની નવ જજોની બેન્ચે, “રાઇટ ટુ પ્રાઇવસી” (ગોપનીયતાનો અધિકાર) નાગરિકનો મૂળભૂત અધિકાર છે એવો ચુકાદો આપ્યો હતો. ત્યારબાદ ભારત સરકારે ડેટા પ્રોટેકશનનું માળખું તૈયાર કરવા માટે જસ્ટિસ શ્રીક્રિષ્ના કમિટીની રચના કરી હતી.

શરુઆતથી જ આ કમિટીની રચના ચર્ચાનો મુદ્દો રહી હતી. આ કમિટી દ્વારા રજુ કરાયેલા રિપોર્ટ પર ટિપ્પણી કરતા નીતિ અને કાયદાના ૨૪ જાણકારો દ્વારા, નાગરિકને કેન્દ્ર બિંદુએ રાખીને ડેટા પ્રોટેકશન કાનૂન બનાવવાની ભલામણ કરતો ૪૧ પાનાંનો પત્ર મોકલવામાં આવ્યો હતો, જેમાં તેમણે આઠ અલગ અલગ વિષયો પર ભલામણ કરી હતી. રાઇટ ટુ બી ફર્ગૉટન, રાઇટ ટુ ઑબ્જેક્ટ ટુ પ્રોફાઇલિંગ, સર્વેલન્સ જેવા ગંભીર મુદ્દાઓને ડેટા પ્રોટેકશનના કાનૂન હેઠળ આવરી લેવાની ભલામણ કરતા આ પત્રમાં તેમણે રિપોર્ટની ખામીઓને ઉજાગર કરતાં જણાવ્યું હતું કે, ડેટા પ્રોટેકશનના મુદ્દા પર વ્યાપક રીતે જાહેર વિચારણા કરવાની જરૂર છે.

ટેક્નોલૉજીના આ યુગમાં ઇન્ટરનેટ પર વધતી જતી નિર્ભરતાની સાથેસાથે પોતાની અંગત માહિતી કેટલા પ્રમાણમાં જાહેર કરવી તેની સભાનતા પણ કેળવવી ખુબ જ જરૂરી છે. નાગરિકોના હિત સચવાય તથા ભવિષ્યમાં માહિતીના બજારીકરણથી આવનારી મોટી આફતોથી બચવા માટે ભારતમાં પણ જીડીપીઆર જેવો કોઈ મજબૂત કાનૂન બનવો જોઈએ.

Image Sourse: Sharpcat.co.uk

જંતુનાશક દવાઓ અને રાસાયણિક ખાતર પર પ્રતિબંધ લગાવીને સિક્કિમે ૧૦૦% ઓર્ગેનિક ખેતી અપનાવી

આપણા રોજિંદા જીવનમાં આપણે અગણિત માત્રામાં જંતુનાશક દવાઓ અને રાસાયણિક ખાતર દ્વારા ઉત્પાદિત થયેલો ખોરાક ખાઈએ છીએ. આ ખોરાક દેખાવમાં તાજો લાગતો હોય છે પણ લાંબાગાળે સ્વાસ્થ્ય પર ખૂબ માઠી અસર કરતો હોય છે. તો આવા સમયમાં આપણા માટે ઓર્ગેનિક ખેતી તરફ પાછા ફરવું અનિવાર્ય બની ગયું છે. એસોસિયેટેડ ચેમ્બર્સ ઓફ કોમર્સ એન્ડ ઇન્ડસ્ટ્રી ઓફ ઇન્ડિયા (ASSOCHAM) ના એહવાલ અનુસાર ભારતમાં ઓર્ગેનિક પેદાશની માંગ ૨૫% ના વાર્ષિક દરે વધી રહી છે. દેશ માટે ગર્વ લેવા સમાન સમાચારોમાં સિક્કિમ આજે ૧૦૦% ઓર્ગેનિક ખેતી કરતું રાજ્ય બની ગયું છે.

સિક્કિમ હાલમાં વાર્ષિક ૮ લાખ ટન ઓર્ગેનિક પેદાશો ઉત્પન્ન કરે છે, જે ભારતના કુલ ઓર્ગેનિક ઉત્પાદનનો ૬૫% હિસ્સો ધરાવે છે. વર્ષ ૨૦૧૬માં સિક્કિમ લગભગ ૭૫ હજાર હેક્ટર ખેતી લાયક જમીનમાં ફક્ત ઓર્ગેનિક ઉત્પાદન કરીને ભારતનું પ્રથમ ૧૦૦% ઓર્ગેનિક ખેતી કરતું રાજ્ય બન્યું હતું.

સિક્કિમને સંપૂર્ણ પણે ઓર્ગેનિક બનાવવાની કામગીરી વર્ષ ૨૦૦૩માં હાથ ધરવામાં આવી હતી. શરૂઆતમાં, તેમણે રાસાયણિક ખાતરો પર સબસિડી ઘટાડી હતી અને આખરે ૨૦૧૪માં તેના પર સંપૂર્ણ પણે પ્રતિબંધ લાદી દેવામાં આવ્યો હતો. રાજ્યમાં રાસાયણિક ખાતર અને જંતુનાશક દવાઓનો ઉપયોગ અને વેચાણ કાયદાકીય રીતે સજાને પાત્ર ઠેરવી દેવામાં આવ્યો હતો. ખેડૂતોમાં જાગૃતતા લાવવા માટે તેમને યોગ્ય શિક્ષણ અને તાલીમ આપવામાં આવી હતી. ચાલુ વર્ષે ૧ એપ્રિલના રોજ અન્ય રાજ્યોમાંથી બિનઓર્ગેનિક શાકભાજીના આયાત પર રાજ્ય સરકારે પ્રતિબંધ મૂક્યો હતો.

અધિકારીઓનું કહેવું છે કે સંપૂર્ણ ઓર્ગેનિક ખેતી તરફ વળવાથી સિક્કિમના લોકોના સ્વાસ્થ્યમાં સુધારો થયો છે, તથા તેઓ પૌષ્ટિક આહાર મેળવે છે અને તેમની જમીન તેમજ વન્યજીવનમાં પણ ઘણો બધો સુધારો થયો છે. તે ઉપરાંત ઇકો-ટુર અને ફાર્મ વેકેશન માટેની વધતી માંગને લીધે સંપૂર્ણ ઓર્ગેનિક ખેતીનું પગલું સિક્કિમના પ્રવાસન ઉદ્યોગ માટે એક વરદાન સમાન સાબિત થયું છે. રાજ્યના પ્રવાસન વિભાગનું કહેવું છે કે આના પરિણામે, પ્રવાસન વિભાગ, રાજ્યની કુલ આવકનો ૬-૮% હિસ્સો પૂરો પાડે છે.

આપણાં દેશમાં હરિયાળી ક્રાંતિ રાસાયણિક ખાતર અને જંતુનાશક દવાઓના ઉપયોગથી થઈ હતી, જેણે ખોરાક ઉત્પાદનમાં ધરખમ વધારો કરીને દુષ્કાળથી બચાવ્યા હતા અને વિદેશી સહાય પર દેશની નિર્ભરતામાં નોંધપાત્ર ઘટાડો કર્યો હતો. પરંતુ જંતુનાશકોના આડેધડ ઉપયોગથી કેન્સર જવી બીમારીઓના દરમાં વધારો થયો છે. નદીઓ પ્રદૂષિત અને માટી બિનફળદ્રુપ બની છે.
આપણે હજુ આ બાબતને ગંભીરતાથી લેતા નથી પરંતુ તેના ઘણા બધા નુકસાન છે.

એવું માનવમાં આવે છે કે સતત ઉપયોગથી જંતુનાશક દવા બિનઅસરકારક બની જાય છે અને ખેડૂતોને ભારે જંતુનાશકો તરફ વળવું પડે છે. જંતુનાશકો નુકસાનકારક જંતુઓ સિવાયના અન્ય જીવ કે જે છોડને ઉપયોગી હોય છે તેને પણ મારી નાખે છે અથવા નુકસાન કરે છે. જંતુનાશક દવાઓના લીધે ઘણા રોગ થતા હોય છે, જેમકે યાદશક્તિ ઘટી જવી, મગજની વિચારશક્તિમાં ઘટાડો થવો, દ્રશ્યક્ષમતામાં ઘટાડો થવો વિગેરે. જંતુનાશકોનો વધુ પડતો ઉપયોગ અસ્થમા, હોર્મોનમાં મોટા ફેરફાર, એલર્જી, કેન્સર જેવા રોગોને નોતરે છે.

વર્લ્ડ હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશન (WHO) નામની સંસ્થાએ ૨૦૧૧માં અંદાજ મૂક્યો હતો કે, મુખ્યત્વે વિકાસશીલ દેશોમાં દર વર્ષે જંતુનાશકોના ઝેરના ૩૦ લાખ કેસ નોંધાય છે જેમાંથી ૨,૨૦,૦૦૦ જેટલા મૃત્યુના બનાવો હોય છે. ભારતના કૃષિ ઉત્પાદકો દ્વારા જંતુનાશકોના વધુ પડતાં ઉપયોગના કારણે ઘણીવાર આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ખેતપેદાશની આયાત કરવામાં નથી આવતી.

સિક્કિમના આ સાહસથી બીજા રાજ્યોએ પણ શીખ લેવાની જરૂર છે. જે રાજ્યો ઓર્ગેનિક ખેતીમાં આગળ વધવા માંગતા હોય તેમણે પણ પોતાના રાજ્યમાં એક માળખું તૈયાર કરવાની જરૂર છે. પરંતુ આજના સમયમાં જ્યાં ખેડૂતોને પોતાની પેદાશનો યોગ્ય ભાવ નથી મળતો તેવા હાલાતમાં સરકારે ખેડૂતોને યોગ્ય ભાવ મળી રહે તેવી જોગવાઈ કરવી જોઈએ.

Image Source: The NorthEast Today

માલીનો એક હીરો

પેરિસમાં મામૌડોઉ ગાસામા નામના માલીના એક ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટનો વિડિઓ વાયરલ થયો હતો, જેમાં તે એક ૪ વર્ષના બાળકને બચાવતો નજરે પડ્યો હતો. બાળક તેના એપાર્ટમેન્ટની બાલ્કનીથી લટકી રહ્યું હતું જેને બચાવવા માટે આ વ્યક્તિ પોતાના જીવની પરવાહ કર્યા વિના તે બિલ્ડીંગના ઘણાંબધા માળ ઝડપથી ચડી ગયો. તેના આ સાહસિક કાર્યને લીધે તે સોશિયલ મીડિયા પર છવાઈ ગયો હતો. તેના આ પરાક્રમને લીધે વિવિધ પ્રતિષ્ઠિત વ્યક્તિઓ તથા રાજકીય નેતાઓ દ્વારા તેની પ્રશંસા કરવામાં આવી હતી. અને ત્યાના સ્થાનિક રહેવાસીઓમાં તે “સ્પાઇડરમેન ઓફ પોરિસ” તરીકે લોકપ્રિય બની ગયો.

આ ઘટનાના સમયે, બાળકના પિતા કરિયાણું ખરીદવા ગયા હતા. ત્યારબાદ તે મોબાઈલમાં “પોકેમોન ગો” નામની રમત રમવા લાગ્યા હતા. ફ્રાન્સના વકીલ ફ્રેન્કોઇસ મોલીન્સે એબીસી ન્યૂઝને જણાવ્યું હતું કે, “દુકાનથી પાછા ફરતા સમયે મોબાઈલમાં પોકેમોન ગો નામની રમત રમવામાં વ્યસ્ત થઈ ગયા હોવાથી બાળકના પિતાને ઘરે પાછા ફરતા લાંબો સમય લાગી ગયો હતો.” તે જ સમયે, મામૌડોઉ ગાસામા તે એપાર્ટમેન્ટની નજીકની રેસ્ટોરન્ટમાં ટેલિવિઝન પર ફુટ્બૉલની મેચ જોવા જઈ રહ્યો હતો. તેણે બાળકને મુશ્કેલીમાં જોયું અને તેનો જીવ બચાવવા પોતાનો જીવ જોખમમાંં મુક્યો. કોઈએ આ સમગ્ર ઘટનાનો વિડિઓ લીધો હતો, જે સ્વાભાવિક રીતે પ્રચલિત થતા, તે સોશિયલ મીડિયા પર હીરો બની ગયો હતો.


ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ ઈમૅન્યુએલ મૅક્રોને તેની સાથે વ્યક્તિગત રીતે મુલાકાત કરી હતી અને તેને “બ્રેવરી એન્ડ ડીવોશન” નામક મેડલ અર્પણ કર્યું હતું. તે સાથે તેને ફ્રાંસની નાગરિકતા તથા ત્યાના ફાયર ડિપાર્ટમેન્ટમાં નોકરી પણ એનાયત કરી હતી. આ ઘટના દરમિયાન તેના અનુભવ વિશે પૂછવામાં આવતા તેણે કહ્યું હતું કે, “ત્યાં લોકો બુમો પાડતા હતા અને હોર્ન વગાડી રહ્યા હતા. આ સમયે કશું વિચાર્યા વગર જ હું આ બાળકને બચાવવા માટે સીધો રસ્તાને પાર કરી દોડી ગયો હતો. ભગવાનનો આભાર માનું છું કે હું તેને બચાવી શક્યો.”



પેરિસના મેયર એન્ન હિડાલ્ગોએ ટ્વીટ કર્યું હતું કે, “તેણે મને જણાવ્યું કે થોડા મહિના પહેલાં તે માલીથી પોતાનું ભવિષ્ય બનાવવા માટે ફ્રાંસમાં આવ્યો હતો. મેં તેને કહ્યું કે તેનું આ પરાક્રમ બધા નાગરિકો માટે એક ઉદાહરણરૂપ છે, અને તેઓ તેને ફ્રાંસમાં સ્થાયી થવા માટે ચોક્કસપણે મદદરૂપ થશે.”

માલીના રહેવાસી મામૌડોઉ ગાસામાએ બર્કિના ફાસો, નાઈજર અને લિબિયામાંથી પસાર થઈને સહારા રણમાં જોખમી મુસાફરી ખેડી હતી. છેવટે તેણે એક હોડીમાં ભૂમધ્ય સમુદ્ર પાર કરીને ઇટાલી મારફતે યુરોપમાં પ્રવેશ કર્યો હતો. બીજા ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સની જેમજ, આ ઘટના પહેલાં તે એક ઇમારતના નિર્માણ સ્થળ પર ગેરકાયદેસર રીતે કામ કરતો હતો. યુરોપમાં, ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સ મોટેભાગે હમાલ, સફાઈ કામદાર, ટેક્સી ડ્રાઈવર તથા બાંધકામ કામદાર તરીકે કામ કરતા હોય છે. જીવન ટકાવી રાખવા માટે તેમને એવા કામો કરવા પડતા હોય છે કે જે કોઈને કરવા પણ ન ગમે. તેઓ ગેરકાયદેસર હોવાથી તેમની પાસે સલામત નોકરી નથી હોતી, વળી ઓછા પગારે કામ કરીને શોષણનો શિકાર પણ બનતા હોય છે.

વિશ્વભરમાં આજે ઇમિગ્રન્ટ્સ વિરોધી માહોલ સર્જાયેલો છે. તેવી પરિસ્થિતિમાં આ ઘટના ખુબ જ અગત્ય ની પુરવાર થઈ છે. મામૌડોઉ ગાસામાનું આ બહાદુરી ભર્યું પરાક્રમ કેવળ ઇમિગ્રન્ટ્સ પર જ નહિ પરંતુ લઘુમતી સમુદાયો પર પણ લગાવવામાં આવતા લાંછનને વખોડી કાઢે છે.

Image Credit: Thibault Camus (Source: voanews.com)

A Hero From Mali

A video of an undocumented Malian immigrant named Mamoudou Gassama in Paris which has gone viral, shows how he climbed several stories of a building in order to save a 4-year-old child who was clinging to the balcony of his apartment. He has become a celebrity of sorts on social media for his heroics and has been praised by various celebrities and political leaders alike. He has become locally popular as “Spiderman of Paris” .

At the time of the incident, the child’s father had gone for grocery shopping after which he decided to play Pokémon Go. “He took a long time to return home because he had decided to play the smartphone game Pokémon Go when he left the store,” French prosecutor Francois Mollins told ABC News. At the same time, Mamoudou Gassama was going to watch a soccer match on a restaurant television, which is in the neighborhood of that apartment. He saw the child in danger and decided to save his life. Someone took a video, which went viral for obvious reasons and because of this he became a hero on social media.


French President Emmanuel Macron met with him personally and conferred him with a medal of ‘bravery and devotion’ and awarded him honorary French citizenship along with a job in the Fire department. When asked about his mindset during the incident, he said, “There were people shouting and honking their horns … I didn’t think of anything, I ran across the road directly to save him. Thank God I saved him.”


The mayor of Paris, Anne Hidalgo twitted, “He explained to me that he had arrived from Mali a few months ago, dreaming of building his life here, I told him that his heroic act is an example to all citizens and that the city of Paris will obviously be very keen to support him in his efforts to settle in France.”

Mamoudou Gassama, who hails from Mali, made a risky journey through Sahara desert by travelling across Burkina Faso, Niger and Libya. Finally, he reached Europe by crossing the Mediterranean Sea on a boat to Italy. Like many other illegal immigrants, he was working at a construction site before this incident. Across Europe, illegal immigrants work as rubbish collectors, cleaners, porters, taxi drivers, construction workers, etc. For their survival, they have to do the jobs which nobody wants to do anymore. They have no job security as they are illegal workers and are exploited in terms of low pay.

This incident is especially important in the current era where anti-immigrant rhetoric is prevalent globally. This brave act of Mamoudou Gassama, not only helps in negating the stigmas attached to immigrants of certain ethnicities and countries in general, but also helps in negating the stigmas attached to minority communities.

Image Credit: Thibault Camus (Source: voanews.com)