નાસાના અધ્યયન પ્રમાણે ભારત અને ચીનમાં સૌથી વધુ વૃક્ષો વાવવામાં આવી રહ્યા છે

નાસાના એક તાજેતરના અધ્યયનમાં સામાન્ય અવધારણાથી વિપરીત એ વસ્તુ જોવા મળી છે કે, ભારત અને ચીન વૃક્ષો વાવવા મામલે વિશ્વમાં સૌથી આગળ છે. નાસાના ઉપગ્રહ પાસેથી મળેલા આંકડા અને વિશ્લેષણ પર આધારિત અભ્યાસમાં કહેવામાં આવ્યું કે દુનિયા ૨૦ વર્ષ પહેલાની તુલનામાં આજે વધારે લીલીછમ બની છે.

અધ્યયનના મુખ્ય લેખક ચી ચેને કહ્યું કે, "એક તૃતિયાંશ વૃક્ષો ચીન અને ભારતમાં છે પરંતુ ગ્રહની વન-આચ્છાદિત ભૂમીનું ૯ ટકા જેટલું જ ક્ષેત્ર તેમનું છે, અધિક વસ્તી ધરાવતા દેશોમાં જમીનના વધુ પડતા વપરાશના કારણે જમીન ઉજ્જડ થવાની સામાન્ય અવધારણાને ધ્યાનમાં રાખતા આ તથ્ય આશ્ચર્ય પમાડે તેવું છે." ચીન અને ભારતમાં વૃક્ષો લગાવવાની પ્રક્રિયા વિશેનો ખ્યાલ એમઓડીઆઈએસ(MODIS) ઉપગ્રહના આંકડાઓ પરથી આવ્યો હતો તથા આ અંગેનું રીસર્ચ નેચર સસ્ટેનેબિલિટી પત્રિકામાં પ્રકાશિત કરવામાં આવ્યું હતું.

વૃક્ષોથી ઢંકાયેલા ક્ષેત્રમાં વૈશ્વિક વધારામાં ૨૫ ટકા યોગદાન માત્ર ચીનનું છે, જે વૈશ્વિક વનીકરણ ક્ષેત્રનું માત્ર ૬.૬ ટકા છે. નાસાના અધ્યયનમાં કહેવામાં આવ્યું કે, ચીન તેના વનોની ૪૨ ટકા ભૂમી અને ૩૨ ટકા જેટલી કૃષીભૂમિના કારણે હર્યું ભર્યું બન્યું છે, જ્યારે ભારતમાં એવું મુખ્યતઃ ૮૨ ટકા કૃષીભૂમિ તથા જંગલોની ૪.૪ ટકા ભૂમિના કારણે થયું છે. ચીન ભૂ-ક્ષરણ, વાયુ પ્રદૂષણ અને જળવાયુ પરિવર્તનને ઓછું કરવાના લક્ષ્યથી વનોને વધારવા અને તેમને સંરક્ષિત રાખવાના મહત્વકાંક્ષી કાર્યક્રમને વેગપૂર્વક ચલાવી રહ્યું છે.

ભારત અને ચીનમાં વર્ષ ૨૦૦૦ બાદ ખાદ્ય ઉત્પાદનમાં અંદાજે ૩૫ ટકા જેટલો વધારો થયો છે. નાસાના અમેસ રિસર્ચ સેન્ટરના એક વૈજ્ઞાનિક તેમજ આ અધ્યયનના સહ લેખક રમા નેમાનીએ કહ્યું કે, "નાસાના ટેરા અને એક્વા ઉપગ્રહો પર મોડરેટ રિઝોલ્યૂશન ઈમેજિંગ સ્પેક્ટ્રોરેડિયોમીટરથી બે દશકના ડેટા રેકોર્ડના કારણે આ અધ્યયન થઈ શક્યું છે. હવે આ રેકોર્ડની મદદથી જોઈ શકાય છે કે માનવ પણ યોગદાન આપી રહ્યો છે." તેઓ આગળ જણાવે છે કે, "કોઈપણ સમસ્યાનો અહેસાસ થઈ જવા પર લોકો તેને દૂર કરવાનો પ્રયત્ન કરે છે. ભારત અને ચીનમાં ૧૯૭૦ અને ૧૯૮૦ના દશકમાં વૃક્ષોના સંબંધમાં સ્થિતી યોગ્ય નહોતી. ૧૯૯૦ના દશકમાં લોકોને આનો અહેસાસ થયો અને આજે સ્થિતીમાં સુધારો આવ્યો છે."

Image Source: www.nasa.gov

Leave a Reply